Đây là một loại giải trí mà hầu hết những công ty khởi nghiệp liên quan Internet đều mong muốn. Nữ diễn viên Trung Quốc Zhang Yu nói rằng những đạo diễn nổi tiếng đã yêu cầu “trao đổi tình dục” (casting couch) như một sự thử giọng trước khi giao cho cô vai diễn. Để chứng minh lời tuyên bố của mình, tháng 11 năm ngoái, Zhang đã đưa những video của 2 vụ trao đổi đó lên một web-site tên là Yoqoo, một trong hàng tá những trang bắt chước MySpace và YouTube ở Trung Quốc. Nhờ có những thước phim "hấp dẫn" đó-  đã được biên tập kỹ lưỡng để không bị xếp vào hạng X-rated (phim cấm trẻ em dưới 18 tuổi)- lượng truy cập của Yoqoo đã tăng gấp 3 lần, đạt khoảng 7,5 triệu lượt xem một  ngày.

Nhưng ở Trung Quốc, Yoqoo có rất ít cơ hội để lợi dụng được sự công khai video này, bởi vì ngay sau đó, Yoqoo- phát âm là “yo ku” nghĩa là “tốt”, “thú vị” trong tiếng Trung- đã nhận được một lời cảnh cáo âm thầm nhưng cứng rắn từ Net Cops của chính phủ. “Những người có thẩm quyền liên quan cho rằng chúng đã thu hút quá nhiều sự chú ý của các phương tiện thông tin đại chúng đến mức tốt hơn là chúng tôi nên bỏ những video đó,” người thành lập Yoqoo Victor Koo cho biết. Trong khi đó ông vẫn khăng khăng nội dung của nó “không có gì là khiêu dâm”, Koo vẫn nhanh chóng nghe theo chỉ thị.

Sự kiện này cho thấy những triển vọng và rủi ro của nội dung được khởi tạo bởi người sử dụng và mạng xã hội ở Trung Quốc: bạn có thể hấp dẫn lượng truy cập khổng lồ với một số video, nhưng bạn có thể gặp rắc rối vì đã phát tán chúng. Đây vẫn là một mảnh đất màu mỡ cho những người bắt đầu cái gọi là Web 2.0. Quốc gia này có hơn 130 triệu người sử dụng Internet, tăng 30% trong năm 2006. Để phục vụ họ, ở Trung Quốc đã xuất hiện những công ty trong nước với hy vọng trở nên giống MySpace, YouTube, hay Digg. Ngay lập tức, họ đã được các ông lớn tham gia. MySpace của News Corp. đang đàm phán để mở một  mạng xã hội phiên bản tiếng Trung. Và Google góp vốn cho trang chia sẻ video Xunlei.

Tiềm năng bị kiềm chế

Giới trẻ Trung Quốc đang bị những trang như thế này thu hút. “Đó là nguồn năng lượng bị dồn nén mà bạn có thể lợi dụng”, Eric Feng, 28 tuổi, người sáng lập Mojiti- một doanh nghiệp khởi nghiệp ở Bắc Kinh cho phép người sử dụng thêm chữ viết và đồ họa vào các video clip, cho biết. “Họ muốn thể hiện bản thân, nhưng họ cần một số phương tiện để làm điều đó”, Feng tiếp tục. Mong muốn thể hiện bản thân đã thúc đẩy sự bùng nổ của những trang chuyên chia sẻ nhạc, video, tranh ảnh và các tác phẩm văn học.


Các nhà đầu tư Mỹ cũng tỏ ra thích thú với những trang như thế này. Greenwich- dựa trên General Atlantic hồi tháng 3 năm ngoái đã đầu tư $48 triệu đô vào Oak Pacific Interactive, công ty có trụ sở ở Bắc Kinh đang điều hành Mop.com- mạng xã hội phổ biến nhất ở Trung Quốc. Qihoo, một trang chuyên tìm kiếm những bài viết trên blog, đã nhận được khoản đầu tư $25 triệu từ Sequoia Capital, Redpoint Ventures, và Highland Capital Partners. Nhà đồng sáng lập MySpace Brad Greenspan đã đầu tư hoặc hợp tác với trên 20 trang Trung Quốc thông qua công ty của mình, BroadWebAsia.com.

Lý do khiến chúng trở nên hấp dẫn như thế rất đơn giản: Web 2.0 không cần tốn nhiều tiền để phát triển những nội dung đắt tiền mà những người vi phạm bản quyền có thể lấy được, Bill Tai, một đối tác của Charles River Ventures ở Menlo Park, Calif., công ty đã ủng hộ WangYou- một doanh nghiệp khởi nghiệp ở Bắc Kinh, cho biết. “Đó không phải là một công nghệ độc quyền. Nó chuyển những tiền sử rủi ro theo một cách rất tích cực.”

Nhưng những nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài nhanh chóng nhận thấy việc vận hành Web 2.0 ở Trung Quốc còn có rất nhiều rủi ro. Ở Mỹ, một video nghịch ngợm có thể chỉ làm tức giận một vài bậc phụ huynh hay một vài nhóm tôn giáo, còn ở Trung Quốc, một clip không đúng đắn có thể kích động nhân viên kiểm duyệt và xóa sổ công ty của bạn. Trong khi YouTube giám sát các video khiêu dâm và vi phạm bản quyền, ở Trung Quốc, việc tự giám sát còn khắt khe hơn nữa.

Như ở WangYou, có khoảng 6000 video được post mỗi ngày, nhưng công ty không bao giờ để một video nào được lên mà không được kiểm duyệt trước. “Tất cả những nội dung đó phải được sàng lọc và mài giũa trước khi được upload lên trang web”, Giám đốc tài chính Edward Haynes, một người gốc Long Island, đã từng làm cho HSBC trước khi giúp đỡ để bắt đầu WangYou năm 2005.

Giữ trang web luôn "sạch"
Giống như những công ty khác, WangYou có rất nhiều cách để theo kịp các cơ quan chuyên môn. Những người sử dụng (user) phải cam kết tuân theo các quy định của họ, bao gồm việc ngăn cấm các nội dung khiêu dâm và tiêu cực với cộng đồng. Một đội ngũ khoản 24 nhà kiểm duyệt nội bộ sàng lọc cái video 24/7, và những ai phát hiện clip khiêu dâm được post bởi người khác sẽ được cộng điểm có thể đổi để lấy những thứ như nhạc chuông. Nhưng trong nhiều trường hợp, phần thưởng chỉ đơn giản là có thể tiếp tục post lên trang này. “Những user không muốn cộng đồng của họ bị phát hủy bởi vì ai đó post lên nội dung không đúng đắn”,  Buddy Ye, CEO và đồng sáng lập WangYou, nói.

May mắn cho Ye, hầu hết khách hàng của ông thích thú với chia sẻ nhạc, tranh ảnh và các bài thơ hơn là các vấn đề nhạy cảm khác. Một trong số các fan của WangYou là Li Mengyang, 28 tuổi, nhà sản xuất ở đài truyền hình Bắc Kinh. Li đã post khoản 200 bài thơ của chính anh, cộng với một số truyện ngắn lên trang này. Hồi đầu năm 2006, anh bắt đầu tổ chức một nhóm thảo luận về văn học trên WangYou. Li cho biết anh rất vui vì những bài viết không đúng quy định bị loại bỏ. "Tôi không muốn nhìn thấy chúng". Anh nói thêm, mặc dù vẫn có sự kiểm duyệt, nhưng sự tự do anh có khi online vẫn nhiều hơn công việc của anh với đài truyền hình, "nơi mà những ý tưởng sáng tạo không thể thực hiện được", vì những người phụ trách chương trình lo sợ sẽ làm thất vọng những người xem bảo thủ.

Giữ cho những người kiểm duyệt luôn vui vẻ là một công việc tương đối dễ dàng, tìm cách để kiếm tiền khó hơn nhiều. Thị trường quảng cáo trực tuyến của Trung Quốc được trông đợi đạt $800 triệu vào năm 2007 so với $19 tỷ ở Mỹ. Để đẩy mạnh thu nhập, trang chia sẻ video Mofile.com đang phát triển một phần mềm có thể đưa ra lời giới thiệu và quảng cáo video dựa trên những lựa chọn ban đầu của người sử dụng. "Chúng tôi có thể tìm ra loại quảng cáo truyền hình nào bạn muốn được xem," nhà sáng lập Andy Fan cho biết. Mofile, mạng xã hội đã có khoảng 6 triệu người đăng ký và đăng khoảng 4000 video mỗi ngày, hy vọng có thể ra mắt dịch vụ vào đầu năm 2007.

Lướt web trên điện thoại di động

Những trang khác đang tìm cách kết nối với 400 triệu người sử dụng điện thoại di động ở Trung Quốc. Ví dụ như WangYou cho phép người sử dụng gửi ảnh từ trang web của họ đến máy cầm tay, và chịu phí cuộc gọi của công ty điện thoại. Bởi vì Trung Quốc có số thuê bao di động lớn hơn số người sử dụng Internet rất nhiều, những trang nhắm đến người sử dụng máy tính cá nhân "có thể thua những công ty tích cực xây dựng mạng xã hội qua điện thoại di động", theo Timothy C. Draper, người sáng lập Quỹ vốn đầu tư mạo hiểm ở thung lũng Silicon Draper Fisher Jurvetson, đầu tư vào mạng xã hội di động eFriendsNet.

Bất chấp người sở hữu giàu có của MySpace là News Corp., các nhà quản lý mạng Trung Quốc cho biết họ không quá lo lắng về sự xâm lấn của nó. Trên thực tế, những công ty Internet Mỹ làm ăn ở Trung Quốc vẫn chưa thể được gọi là tốt. Yahoo!, Amazon.com và Google đang bị các đối thủ địa phương qua mặt, trong khi eBay ngày 19 tháng 12 đã phải công bố ngừng hoạt động kinh doanh trên trang tiếng Trung của mình và liên doanh với một công ty Bắc Kinh Tom Online Inc. Được cung cấp những bản ghi về quá trình thực hiện, và những sơ suất có thể gặp khi đối phó với các nhà kiểm duyệt, những công ty địa phương biết rõ đâu là giới hạn, Joseph Chen, CEO của Oak Pacific, công ty quản lý 6 trang web 2.0 cho biết. Điều khiến Chen phải băn khoăn không phải là những kẻ xâm lấn từ Mỹ mà chính là những đối thủ đang ngày càng lớn mạnh ở chính Trung Quốc. "Chúng tôi đã nghe nói đến 50 trang bắt chước MySpace và 150 YouTube" ở Trung Quốc, Chen nói. "Đó chính là thứ chúng tôi phải đối mặt".

Theo Saga

"Các kiến thức đầy đủ nhất về khai thác, thiết kế, lập trình và quản trị Web" www.thegioiweb.vn